Het zorgen voor je kinders én werken én duizend rekeningen betalen, is een pittige uitdaging. Soms ben je echt aan ‘t verzuipen.
Wist je dat er zoiets als het ‘familiekrediet’ in het federaal regeerakkoord staat om gezinnen te helpen? Dit zou gaan om
een rugzak van 24 maanden verlof per kind, een idee van CD&V. Wij gingen op gesprek met federaal parlementslid Nawal Farih
om het daarover te hebben, maar ook over haar wetsvoorstel over het invriezen van eitjes. Bovendien is Nawal Farih (37) dit jaar
getrouwd met CD&V voorzitter Sammy Mahdi. What can we say, Maison Slash kijkt wel eens graag over het muurtje bij bekende koppels. Genoeg materiaal voor een boeiend gesprek!
Stond het als kind al in de sterren geschreven dat u in de politiek ging terechtkomen?
Nawal: ‘Ik had dat echt nooit verwacht, maar misschien was die politieke prikkel toch al een beetje in mij aanwezig zonder dat ik het besefte. In mijn jeugd deed ik bijvoorbeeld heel wat vrijwilligerswerk. Ik was altijd wel iets aan het regelen of organiseren. Bovendien ben ik opgegroeid in een groot gezin met vijf kinderen. Daardoor ben ik zorgzaam en plichtsbewust ingesteld. Iedereen verwachtte mij eerder in een zorgend beroep. Ik ben uiteindelijk internationale handel gaan studeren en ging daarna aan de slag als een soort verbinder tussen Europese bedrijven en het Midden-Oosten en Azië.
Op een dag kreeg ik een telefoontje van toenmalig minister Vandeurzen om op zijn kabinet te komen werken. Hij zag dat engagement in mij. Dat werd dus mijn opstap naar de politiek.’
Ouders in Vlaanderen zijn tegenwoordig vaak heel bewust bezig met opvoeden. Met welke normen en waarden bent u opgevoed?
Nawal: ‘Ik kom uit een warm gezin. Dat heb ik altijd als een voorrecht ervaren. Bij mij thuis werd er ook elke dag heel open gesproken over rechten en plichten. Wij wisten goed dat er duidelijke grenzen waren, maar we kregen ruimte voor creativiteit en ontwikkeling. Mijn ouders vonden het ook belangrijk dat wij onze talenten zouden benutten. Het maakte niet uit wat onze interesse was, maar je moest wel proberen uit te blinken in je talent. Mijn broers en zussen doen allemaal iets heel anders. De ene zit in de muziekindustrie, de andere is kapster, de andere is ingenieur en ik zit dus in de politiek.’
Sammy en jij hebben al een paar keer gezegd dat jullie familie voor jullie belangrijk is. Hebben jullie nu al gesprekken over hoe jullie het zelf ooit als ouders willen aanpakken?
Nawal: ‘Momenteel staat dat nog wat verder van mij af. Ik moet eerlijk zeggen dat ik aan het moederschap beginnen wel wat beangstigend vind. Zeker in deze samenleving. Wat we wel echt gemeenschappelijk hebben, is dat Sammy en ik veel belang hechten aan familiale waarden. We hopen dat als we ooit kinderen hebben dat we een situatie kunnen creëren waarbij ons kind zich thuis voelt in een breder netwerk van familie. It takes a village to raise a child.
Wat we ook belangrijk vinden, is dat kinderen niet te veel "bepamperd" worden. Ik vind dat je wel met een gevoel van verantwoordelijkheid en plichten mag opvoeden. Zelf heb ik ook hard moeten werken. Het is me niet allemaal cadeau gegeven. Bij verdienste hoort inspanning. Dat heeft mij ook gemaakt tot wie ik ben.'
Het is toch wel straf dat zelfs jullie wat geïntimideerd zijn door het helse tempo van de samenleving om aan kinderen te beginnen.
Nawal: ‘Ik denk dat het voor iedereen een vraagstuk is hoe je als ouders alle ballen in de lucht moet houden. Begin dit jaar liet CD&V een enquête uitvoeren waaruit bleek dat 6 op 10 jonge Vlamingen wel een kinderwens heeft, maar dat 4 op 10 dit uitstellen of opbergen, omdat ze geen idee hebben hoe ze het ouderschap kunnen combineren met werk. Die cijfers komen wel binnen bij mij.
Momenteel zijn Sammy en ik heel blij met hoe we onze job kunnen invullen, maar we zijn ook allebei realistisch genoeg om te weten dat er naast een job ook meer kan bestaan. Een gezin zal aandacht en tijd vragen en verdienen.
Sammy heeft een gigantische kinderwens. Die is morgen al klaar om eraan te beginnen! Maar die keuze maak je samen. Ik zeg dan altijd dat hij zijn mouwen zal mogen oprollen. Ik ben er wel van overtuigd dat hij dat ook echt zou doen.'
In Zweden was er recent een mannelijke minister die als eerste ooit ouderschapsverlof opnam. Zie je Sammy dat al doen?
Nawal: ‘Ik heb daar zelfs met Sammy al over gesproken. Ik denk dat hij zeker ouderschapsverlof zou opnemen. Op die manier heb je echt de tijd om te verbinden met je kind in je bubbel. Iedereen heeft daar recht op. Ik vind ook dat de politiek daarin een voorbeeld moet geven aan de samenleving. Die eerste jaren met je gezin krijg je immers nooit meer terug. Sammy zegt wel vaker dat hij aan het einde van zijn leven niet wil denken aan alle gemiste tijd met zijn familie. Hij wil het beleefd hebben. Ik denk dat dus hij met veel plezier ouderschapsverlof zou opnemen.'
Daar zouden wij heel graag getuige van zijn!
Eerder dit jaar sprak Maison Slash met uw partijgenoot Annelies Verlinden. Zij uitte zich bezorgd over het gebrek aan representatie van vrouwen in de federale regering. Deelt u dat gevoel? Neem nu de mogelijke nieuwe pensioenregeling: die lijkt geen cadeau voor vrouwen die vaak een minder volledige loopbaan hebben door alle zorgtaken die ze opnemen.
Nawal: ‘In de federale regering zijn er op de vijftien posten slechts vier vrouwen. Dat is onvoldoende, als je het mij vraagt. We hebben als politiek de verantwoordelijkheid om een directe vertaalslag en representatie te zijn van de samenleving. Mannen zijn minder gevoelig en bekend met de uitdagingen waar vrouwen mee kampen. Dat is niet vanuit onwil, want er is wel openheid bij hen om te spreken over de thema’s die voor vrouwen belangrijk zijn. Toch, de directe reflexen ontbreken nog bij mannen. De kern van de ministers moet dus meer vrouwen bevatten om die representatie te verhogen.
Het juiste profiel op de juiste plaats is belangrijk, maar ik ben overtuigd dat de juiste profielen ook aanwezig zijn bij de vrouwen. Ze moeten wel de kans krijgen.
Wat de impact van de nieuwe pensioenregeling van vrouwen betreft, hebben wij als partij meteen op de rem gestaan. Alle ziektedagen, ouderschapsverlof en ander zorgverlof moet meetellen voor de berekening van het pensioen. Dat moet gelijkgesteld worden, zodat die keuzes of situaties geen impact hebben op het pensioen van vrouwen. Ik snap dat daar een grote ongerustheid over is. Gelukkig zijn er in het federaal parlement ook 41% vrouwen die daar controle op kunnen uitoefenen.’
In het federaal regeerakkoord werd ook het uitwerken van een familiekrediet opgenomen. Kan u eens uitleggen waarom dat er voor CD&V moet komen en hoe dat jullie dat het liefst zouden willen vorm geven?
Nawal: ‘Er bestaan momenteel veel verschillende verlofstelsels en die hangen ook af van je statuut van bediende, zelfstandige, arbeider of ambtenaar. Dat voelt niet zo rechtvaardig. Elke burger heeft recht op connectie met hun gezin.
Ook tussen mannen en vrouwen zijn er nog verschillen in het opnemen van dat verlof. De maatschappij is veranderd en het is niet noodzakelijk meer zo dat het de vrouw is die het merendeel van de huishoudelijke taken op zich neemt. De man is ook niet altijd meer dé broodwinner. Er moet ruimte zijn voor ouders om zich te organiseren zoals het hen het beste uitkomt, net zoals dat in Scandinavische landen al gebeurt.
Wij willen dus dat elk kind een rugzakje krijgt met 24 maanden verlof in dat ouders kunnen opnemen en verdelen onderling tot het kind 18 jaar is. Dat is al een uitbreiding hé? Ook een tiener kan een heel moeilijke periode doormaken waarbij er extra steun voor ouders nodig is. Laat gezinnen zelf de regie opnemen wie zich wanneer voor welk kind kan inzetten. '
Ik hoorde dat jullie het ook willen mogelijk maken dat grootouders of plusouders dat verlof zouden kunnen opnemen?
Nawal: ‘ Absoluut. Jonge mensen hebben een netwerk nodig. De realiteit is dat grootouders vaak ook nog aan het werk zijn. Dat familiekrediet zou ook door hen kunnen worden opgenomen.'
Zou de vergoeding die ouders kunnen krijgen tijdens dat familiekrediet ook doorlopend en stabiel zijn?
Nawal: ‘Die modaliteiten moeten nog besproken worden. CD&V vindt in elk geval dat werkende mensen die kinderen ter wereld brengen niet financieel mogen gestraft worden. In een ideaal scenario moet de vergoeding die ouders krijgen dus gedurende die periode geharmoniseerd zijn. Sommige partijen vinden dat een te grote kost, maar ik zeg dan altijd dat ze moeten gaan kijken in Scandinavische landen wat het familiekrediet opbrengt.
Vrouwen met kinderen hebben daar een tewerkstellingsgraad van 80%. In ons land is dat maar 68%. Door een gebrek aan maatschappelijke ondersteuning vallen vrouwen hier vaker in burn-out, worden ze ziek of kampen ze met andere mentale problemen. Als we nu eens een gezinsvriendelijk beleid zouden voeren waarbij een evenwicht tussen werk en privé wel gegund wordt aan de burger? Ik ben ervan overtuigd dat er veel minder uitval zou zijn op het werk en een veel grotere tewerkstellingsgraad.’
Ouders zitten wel echt te wachten op meer ademruimte. Hoe lang gaat het nog duren voor de federale regering gaat starten met de uitwerkingen of onderhandelingen daarover?
Nawal: ‘ We gaan nu starten met de begrotingsdebatten. Het thema van familiekrediet zal dus zeer actueel worden. Ik hoop dat we partijen zoals de MR en NV&A kunnen overtuigen als ze beseffen dat het invoeren van familiekrediet geld kan opbrengen. Als je in België de tewerkstelling naar 80% kan brengen, brengt dat 11 miljard op! Als dat niet de moeite waard is?'
Een ander belangrijk wetsvoorstel voor vrouwen met een kinderwens, is dat u graag iets wil veranderen aan het beleid rond het invriezen van eitjes. Ook wel 'social freezing' genoemd, als het niet kadert binnen een ziekte. Wat wil u precies veranderd zien en waarom?
Nawal: ‘Er zijn eigenlijk drie dingen die volgens mij beter kunnen. Het eerste gaat over de AMH-test. Deze test detecteert hoeveel eicellen een vrouw in een cyclus nog heeft. Dat is geen sluitend onderzoek, maar wel een sturend onderzoek. Dit kan vrouwen helpen meer bewuste keuzes te maken. Die test is momenteel niet terugbetaald. In sommige andere landen wordt dat wel terugbetaald en je merkt dat vrouwen hierdoor meer bewust kunnen omgaan met keuzes rond hun vruchtbaarheid.
Een tweede zaak in het wetsvoorstel is dat het ‘social freezing’ van eicellen terugbetaald zou worden voor de leeftijdscategorie van 35 tot 37 jaar. Daarna gaat de eicelproductie en je vruchtbaarheid immers pijlsnel naar beneden. Wie op 35 jaar een grote kinderwens heeft, maar door omstandigheden er nog niet aan kan beginnen, krijgt op zijn minst de kans om jongere meer kwalitatieve eicellen te laten invriezen om later te gebruiken.
Rond het derde aspect van mijn voorstel is veel commotie geweest. Volgens de huidige wet in België mag je tot je 47ste proberen om via IVF zwanger te worden, maar voor vrouwen die eicellen hebben laten invriezen is dit momenteel maar terugbetaalt tot ze 42 jaar zijn. Dat is toch vreemd?
Waarom zou de ene vrouw wel ondersteuning mogen krijgen om IVF te proberen tot haar 47ste en de andere maar tot 42 jaar? Het is des te meer raar, omdat die ingevroren eicellen vaak zelfs nog jonger zijn. Vandaag zegt de wet dat IVF kan tot 47 jaar. Dat is niets nieuws en is al jaren zo. Het enige dat ik probeer recht te zetten, is dat het voor vrouwen die eicellen invriezen maar tot 42 jaar kan. Mannen worden trouwens op veel oudere leeftijd soms nog vader.
De basis blijft voor mij wel het aanwezig zijn van voldoende maatschappelijke voorzieningen zodat mensen hun kinderwens niet moeten opbergen of uitstellen. We gaan de uitdagingen rond ouderschap niet oplossen met alleen maar het uitbreiden van de mogelijkheid tot het invriezen van eitjes. Het mag niet zijn dat vrouwen dit als een soort vangnet moeten gaan zien, omdat de overheid voor de rest hen te kort doet. Dingen zoals een familiekrediet gaat mensen met een kinderwens zich veiliger doen voelen om die keuze te maken.'