“Er is nog altijd geen kadaster met het correcte aantal actieve huisartsen”, klaagt CD&V-Kamerlid Nawal Farih aan. “Hoe kan je dan weten waar er tekorten zijn?” Ze doet een oproep aan minister Vandenbroucke (Vooruit) om dit snel in orde te brengen.
“Het verhaal van de 72-jarige Genkenaar die na een beroerte geen huisarts vindt, toont opnieuw aan hoe nijpend het huisartsentekort is”, zegt Nawal Farih. De huisarts van de man was namelijk met pensioen en bij andere huisartsen stootte hij op een patiëntenstop. “Dit is geen incident, maar een structureel probleem.” Farih heeft onlangs aan minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) gevraagd hoeveel artsen er actief zijn. Uit cijfers van de FOD Volksgezondheid blijkt namelijk dat van de 18.975 huisartsen die eind 2024 geregistreerd waren, er maar liefst 6.736 ouder zijn dan 65 jaar, dus één op drie. In Limburg zijn er 1.337 huisartsen geregistreerd waarvan 369 ouder dan 65 jaar, dat is ook iets meer dan één op vier. Die 65-plussers zijn misschien niet allemaal met pensioen, maar ze zijn in elk geval minder actief.
Farih kaart die onduidelijke registratie aan. “De cijfers worden momenteel bijgehouden door verschillende instanties: Riziv, het Intermutualistisch Agentschap (IMA) of huisartsenkringen. Die geven allemaal een eigen interpretatie van een actieve huisarts. De overheidsdiensten baseren zich vooral op de Riziv-nummers, de lokale kringen op het aantal wachten of op de toeslagen. De cijfers geven dus een vertekend beeld. Veel gepensioneerde artsen behouden hun Riziv-nummer, maar worden wel geteld als voltijds.”
Regeerakkoord
In het regeerakkoord is afgesproken om aan een dynamisch medisch kadaster voor zorgberoepen te werken. Maar betrouwbare cijfers per gemeente zijn er niet omdat huisartsen soms op hun woonadres en niet op hun praktijkadres geregistreerd zijn, zo laat minister Vandenbroucke aan Farih weten. “Dat kadaster moet gewoon in orde zijn. Punt”, vindt Farih. “Hoe kan je focussen op regionale noden als er niet eens in kaart wordt gebracht welke regio's dat zijn?”
“Mijn administraties werken in overleg met de huisartsenkringen, aan meer verfijnde en dynamische gegevens”, aldus Vandenbroucke in een reactie. “Dit is belangrijk om ervoor te zorgen dat we voldoende huisartsen hebben.”
Een van de oplossingen om de druk op de huisartsen weg te nemen is volgens Farih om de telefonische consultaties opnieuw in te voeren. “De artsen en ziekenfondsen hebben wegens misbruik en de hoge kosten zelf beslist om die te schrappen”, verduidelijkt de woordvoerder van Vandenbroucke. “Ze kunnen met de beschikbare middelen een nieuw systeem uitwerken.” Videoconsultaties worden trouwens wel terugbetaald.
Huisartsenkringen
“Uit studies blijkt dat er zo'n 30 procent minder huisartsen actief zijn dan de officiële cijfers aangeven”, zegt professor huisartsengeneeskunde Dirk Devroey (VUB). “Zelf werk ik bijvoorbeeld acht uur per week als huisarts en toch sta ik geregistreerd als voltijds huisarts. De beste manier om aan betrouwbare cijfers te geraken is die toe te vertrouwen aan de huisartsenkringen. Die worden wel opgenomen in hun verslagen, maar ook daar word ik geteld als kop. Je zou eigenlijk het aantal uren moeten tellen.” Vroeger kregen huisartsen die zich vestigden in regio's met een tekort aan artsen een premie. “Maar die is afgeschaft omdat alle regio's met een tekort zaten.” Je zou verwachten dat nieuwe artsen zich graag vestigen in regio's met weinig andere artsen. “Maar dat is niet zo, want ze vrezen dan dat ze te veel werk hebben.”