De Raad van State heeft de financiering van de zes referentieziekenhuizen voor jonge kankerpatiënten vernietigd. “Daardoor ontbreekt het die ziekenhuizen aan een juridische basis”, zegt Kamerlid Nawal Farih (cd&v).
In 2023 sloot het Riziv een overeenkomst met zes ziekenhuizen die als expertisecentra dienen voor de behandeling van jonge mensen met kanker. Die worden in het vakjargon AYA (adolescents and young adults) genoemd. Dat zijn UZ Leuven, UZ Gent, CHU Liège, Institut Jules Bordet en UCL Saint-Luc. Allemaal universitaire ziekenhuizen en dus geen enkel ziekenhuis in Limburg. Jessa wilde ook graag referentieziekenhuis worden, maar ving bot. Daar protesteerde Farih toen al tegen. “Heel wat regio's in Vlaanderen vallen hierdoor uit de boot”, zegt Farih. “De nabijheid van de zorg is voor ons cruciaal. Die wordt hierdoor onder druk gezet.” Farih probeerde in 2022 al via een resolutie om die nabijheid van de zorg af te dwingen voor jonge kankerpatiënten. “Maar minister Vandenbroucke koos voor centralisatie.”
Het Ziekenhuis Netwerk Antwerpen voelde zich benadeeld en trok naar de Raad van State. Die vernietigde de conventie over de verdeling en de financiering van de expertisecentra. “Daardoor zijn die zes referentiecentra niet langer erkend en valt hun financiering weg”, zegt Farih. Vanaf januari zouden de zes expertisecentra ook andere ziekenhuizen adviseren. Farih vreest dat die ondersteuning wordt uitgesteld.
“Niet transparant”
Een van de punten die de Raad van State aanhaalt, gaat over de selectie van de ziekenhuizen. “Die gebeurde niet volgens een open en transparante procedure”, zegt Nawal Farih. “Het Jessa ziekenhuis kreeg in 2023 te horen dat het net niet voldeed om een volwaardig jongerenteam uit te rollen, terwijl het net veel expertise in huis heeft. Een zware klap, niet alleen voor het ziekenhuis, maar voor alle jonge patiënten uit de buurt. Patiënten uit Kinrooi moeten nu maar liefst 1:45 uur rijden voor een afspraak. Jongeren uit West-Vlaanderen hebben dezelfde problemen.”
“Nieuwe conventie”
“Jongeren die de diagnose kanker krijgen, lopen behalve met vragen over hun fysiek herstel, ook rond met vragen over hoe het nu voort moet met hun job, hun studie of hun kinderwens”, laat minister van Volksgezondheid Vandenbroucke (Vooruit) in een reactie weten. “Samen met Kom Op Tegen Kanker, de medewerkers van het RIZIV en een handvol enthousiaste AYA's zijn we er in 2023 in geslaagd een traject te realiseren om jongeren met kanker zorg op maat te geven en om expertise op te bouwen. Dat de Raad van State de overeenkomst voor het bestaande traject vernietigde, verandert niets. Patiënten krijgen nog steeds toegang tot de goede zorg. Die expertise willen we blijven opbouwen, samen met zorgverleners en patiënten. Daarom zijn we een nieuwe AYA-conventie aan het schrijven. Zodat élke jongere in ons land, ongeacht waar die woont, ondersteuning krijgt.”
Jessa wacht af
Jessa wacht nu op de nieuwe criteria om te bekijken of het zich opnieuw kandidaat kan stellen. “We hebben de expertise en hebben daar de voorbije jaren hard op ingezet”, zegt woordvoerder Lieve Ketelslegers. “Dat expertisecentra alleen in universitaire ziekenhuizen kunnen, speelt in ons nadeel.” Jongeren worden dus nog wel in Jessa behandeld, alleen krijgt het ziekenhuis daar geen middelen voor.
Limburg is de enige Vlaamse provincie waarin je niet terecht kan voor CAR-T-celtherapie, een innovatieve behandeling voor bloedkankers. Jessa voldoet nochtans aan alle kwaliteitscriteria.
Twee keer verloren Nawal Farih (38) en Sammy Mahdi (37) in het afgelopen jaar een ongeboren kind. Het politieke koppel — hij CD&V-voorzitter, zij CD&V-Kamerfractieleider — bleef er lang stil over. Tot nu. Het verlies snijdt door je ziel, maar het is tijd om het taboe te doorbreken. In het belang van de duizenden vrouwen en koppels die dit meemaken. Want hoe we in ons land omgaan met zwangerschapsverlies voelt mensonterend.
Het geboorteverlof van vaders of meemoeders mag dan toch meegerekend worden als gewerkte dagen in het systeem van vervroegd pensioen op 60 jaar. Dat was eerst niet zo, maar op aandringen van CD&V en Vooruit heeft de regering daar een akkoord over.